ELLY’S review

img

SPION VAN ORANJE

BRAM DE GRAAF

Review

In Spion van Oranje vertelt Bram de Graaf het ongelooflijke maar waargebeurde verhaal van oud-Engelandvaarder Bram Grisnigt. Als achttienjarige verliet deze man op de fiets zijn thuis om zich bij het verzet tegen de Duitsers aan te sluiten. Daarna ontwikkelde hij zich tot een held.

Journalist en schrijver Bram de Graaf heeft een neus voor goede oorlogsverhalen. Nadat hij in zijn boek Het verraad van Benschop een dramatische aanslag in februari 1945 reconstrueerde en de gevolgen daarvan tot op heden in kaart bracht, komt hij nu met het oorlogsverhaal van Engelandvaarder Bram Grisnigt: Spion van Oranje.
Bram Grisnigt (1923) is een van de laatste nog levende Engelandvaarders die in de Tweede Wereldoorlog boven bezet gebied werden geparachuteerd als geheim agent. In zijn geval gebeurde dat in september 1943. Vijf maanden later werd hij gepakt. Over wat er daarna gebeurde heeft hij 'uit zelfbehoud' nooit in het openbaar willen spreken. Tot nu. Hij eiste wel dat De Graaf er een realistisch verhaal van zou maken waarvan de jeugd iets kan opsteken, in tegenstelling tot Soldaat van Oranje, dat hem te geromantiseerd is. 'Hij wilde geen borstklopperij en niet neergezet worden als een held. "De échte helden lagen in mei 1945 allemaal op het kerkhof," zei meneer Grisnigt.'
Op zijn achttiende fietst Grisnigt samen met een vriend van Den Haag naar Marseille, waar de jongens de boot willen nemen naar Nederlands-Indië om zich bij de Nederlandse strijdkrachten aan te sluiten. Het loopt anders dan gepland. Na een paar maanden in Frankrijk te hebben rondgehangen, gaat Grisnigt aan boord van een schip dat hem van Spanje naar Curaçao brengt. Via Cuba, Amerika en Canada weet hij na de nodige bloedstollende avonturen Engeland te bereiken. Daar wordt hij tot spion opgeleid én leert hij zijn grote liefde Ann kennen. Nadat hij in februari 1944 door de Duitsers wordt opgepakt, wordt hij als Nacht und Nebel-gevangene van concentratiekamp naar concentratiekamp gesleept: Sachsenhausen, Neuengamme, Ravensbruck - Grisnigt weet ze allemaal te overleven.
Het is goed dat Bram Grisnigt zijn verhaal eindelijk heeft verteld. Bram de Graaf mocht geen heldenverhaal schrijven, maar het is onvermijdelijk dat hij dat met Spion van Oranje toch deed.

Bram de Graaf (1966) is journalist en historicus. Hij werkte voor uiteenlopende bladen, zoals Nieuwe Revu en Margriet. Spion van Oranje droeg hij op aan zijn achttienjarige zoon Lucas, in de hoop dat hij het boek leest, er iets van opsteekt en het meeneemt in zijn verdere leven, zo schrijft De Graaf in zijn voorwoord.

Meer lezen van Bram de Graaf?
Voetbalvrouwen
Het verraad van Benschop